Historia klimatu odczytana z... moczu
18 lutego 2013, 18:24W badaniu zmian klimatu na Ziemi pomocne mogą być nawet najbardziej niezwykłe źródła informacji. Takie jak np. ... mocz góralka przylądkowego. Ten przypominający świnkę morską ssak zamieszkuj Azję i Afrykę. Żyje w społecznościach, które bardzo długo pozostają w jednej okolicy, a kolejne pokolenia załatwiają się w tym samym miejscu
Sześć miliardów ton na sekundę: uczeni odkryli wyjątkowo żarłoczną planetę swobodną
3 października 2025, 10:09Planety swobodne to obiekty niezwiązane z żadną gwiazdą. W przeciwieństwie do planet w Układzie Słonecznym, nie krążą wokół gwiazdy, a przemieszczają się swobodnie przez Drogę Mleczną. Zespół europejskich i amerykańskich astronomów, korzystając z Very Large Telescope Europejskeigo Obserwatorium Południowego zauważył planetę swobodną, która pochłania pył i gaz z otoczenia w tempie 6 miliardów ton na sekundę. To największe tempo przybierania na wadze dla jakiejkolwiek znanej planety.
Nowy typ supernowej
27 marca 2013, 09:13The Astrophysical Journal zaakceptował do publikacji artykuł opisujący nowy nieznany dotychczas typ supernowych. Badacze z Havard-Smithsonian Center for Astrophysics oznaczyli supernową jako Iax. Podobnie jak Ia tworzy się ona w wyniku eksplozji białego karła, ale nie zawsze niszczy go całkowicie
W żołądku wilka znaleziono cały genom nosorożca włochatego. Gatunek nie wyginął przez ludzi?
16 stycznia 2026, 09:33Naukowcy z Centrum Paleogenetyki Uniwersytetu w Sztokholmie dokonali czegoś niezwykłego. Zsekwencjonowali cały genom nosorożca włochatego, korzystając przy tym ze szczątków tego zwierzęcia znalezionych... w żołądku szczenięcia wilka sprzed 14 400 lat. Dokonanie to jest tym bardziej cenne, że okres, w którym wilk pożywiał się na nosorożcu jest czas, w którym nosorożce zaczęły wymierać. Badania wykazały, że gatunek ten pozostawał zdrowy pod względem genetycznym, a to może wskazywać, że nosorożce włochate wyginęły raczej w wyniku nagłego załamania się populacji, niż z powodu stopniowego jej zmniejszania.
Europejscy kuzyni
9 maja 2013, 08:17Europejczycy są ze sobą bliżej spokrewnieni niż dotychczas sądzono. Badania przeprowadzone na 2257 osobach z 40 różnych populacji wykazały, że dwóch dowolnych Europejczyków ma z dużym prawdopodobieństwem wielu wspólnych przodków, którzy żyli około 1000 lat temu.
Sagi wikingów, niezwykły prezent od jednego z najlepszych piłkarzy świata
26 marca 2026, 19:42Co można kupić, gdy jest się jednym z najlepszych piłkarzy na świecie, gwiazdą Manchesteru City i zdobywcą Europejskiego Złotego Buta? Kolejny sportowy samochód czy dom w ciepłych krajach? Erling Braut Haaland razem z ojcem Alfie kupił książkę i podarował ją bibliotece w swoim rodzinnym mieście w Norwegii. Ale nie była to zwykła książka.
Żywe po zerwaniu
21 czerwca 2013, 10:01Po zebraniu z rośliny macierzystej w komórkach warzyw i owoców nadal zachodzą sterowane rytmem okołodobowym zmiany fizjologiczne. Wygląda więc na to, że pora dnia, o której po nie sięgamy, ma wpływ na ich właściwości odżywczo-zdrowotne.
Polska na szarym końcu. Mamy 39% analfabetów funkcjonalnych
11 czerwca 2026, 15:36W 2023 roku 31 krajów OECD, w tym Polska, przeprowadziło nowy cykl Programu Międzynarodowej Oceny Kompetencji Dorosłych – PIAAC. To największe na świecie badanie tego typu, mierzące trzy kluczowe umiejętności dorosłych: rozumienie tekstu, rozumowanie matematyczne oraz rozwiązywanie problemów. Wyniki, opublikowane na podstawie danych zebranych w latach 2022–2023, dostarczają wiedzy o tym, jak dorośli radzą sobie z podstawowymi wyzwaniami informacyjnymi i poznawczymi we współczesnym świecie. Polska nie wypada na tym tle dobrze.
Karmienie piersią chroni przed alzheimerem
7 sierpnia 2013, 13:32Karmienie piersią obniża ryzyko choroby Alzheimera. Naukowcy z Uniwersytetu w Cambridge uważają, że wyjaśnieniem tego zjawiska może być biologiczny wpływ karmienia, np. przywrócenie wrażliwości na insulinę, która znacząco obniża się w czasie ciąży. To istotne, bo przez wzgląd na insulinooporność mózgów osób z tą postacią demencji alzheimeryzm bywa nawet nazywany cukrzycą typu 3.
Tierieszkowej marzy się lot na Marsa
18 września 2013, 12:04Walentina Władimirowna Tierieszkowa, pierwsza kobieta, która odbyła lot po orbicie okołoziemskiej, ma dziś 76 lat. Zamiast jednak myśleć o spokojnej emeryturze, chciałaby się wybrać na swoją ulubioną planetę - Marsa. Jak sama dodaje, nie przeszkadzałoby jej, gdyby okazało się, że to podróż w jedną stronę...
